Muziekscholen
omdenker

Steeds minder muziekscholen

Een tijdje terug stuurde Henri ons een tweet. Hij had op Radio 1 gehoord dat er steeds minder muziekscholen zijn, met als gevolg dat er steeds minder kinderen een instrument bespelen. ‘Hoe kun je dit positief omdenken?’, vroeg hij ons. ‘Ik zie het niet.’ Wij zagen het ook niet meteen, maar het is natuurlijk een prachtig onderwerp voor een nieuwe meedenkcasus. Hieronder licht Henri het probleem toe.

Minder muziekscholen

Afgelopen week werd bekend dat het aantal kinderen dat een muziekinstrument bespeelt in 7 jaar tijd gehalveerd is. De gemeentelijke bezuinigingen op cultuur wordt hierbij als voornaamste reden genoemd. Zelf ben ik lid van een muziekvereniging en zag de afgelopen jaren al wel een achteruitgang in het aantal kinderen dat muziek maakt. Maar van deze cijfers schrik ik toch wel. De bezuinigingen zijn een feit. Als je dat accepteert, hoe kunnen we deze trend dan doorbreken en het voor elkaar krijgen dat weer meer kinderen actief muziek gaan maken?

We vroegen naar jullie ideeën over dit vraagstuk. Wat zijn volgens jullie de feiten en wat kunnen we daar vervolgens mee? Gelukkig werd er hieronder in de reacties weer massaal meegedacht.

Wat is het probleem?

Een groot deel van de reacties ging over wat het probleem nou precies is. Een belangrijke eerste stap bij het omdenken. Dat er steeds minder muziekscholen zijn, is pas een probleem als je er vanuit gaat dat je muziekscholen nodig hebt om kinderen muziek te laten maken. Zoals Eef terecht opmerkt: we moeten het doel (kinderen muziek laten maken) en het middel (een muziekschool) niet door elkaar halen. Conclusie: het probleem heeft eigenlijk niets te maken met de muziekscholen, maar met dalende aantal kinderen dat een muziekinstrument bespeelt.

Daarover stelden een aantal van jullie ook weer een belangrijke vraag: is dat erg? We zijn het er waarschijnlijk over eens dat het belangrijk is dat kinderen zich creatief ontwikkelen. Maar heeft het zin om ons vast te houden aan het ouderwetse en achterhaalde systeem van door de overheid gesubsidieerde muziekscholen waar kinderen lessen volgen om één specifiek instrument te leren bespelen? Of is het vruchtbaarder en zinvoller om mee te bewegen met de feiten: bezuinigingen, wegvallende subsidies, minder muziekscholen en ook niet onbelangrijk, andere interesses van de kinderen. Want het zou zomaar kunnen dat ze zich op andere manieren creatief ontplooien. Een paar genoemde voorbeelden: games zoals Minecraft, LEGO, toneellessen, muziek mixen als een DJ, clips opnemen, websites bouwen, programmeren en musicals. Gaat het niet eigenlijk best goed met de creatieve ontplooiing van onze kinderen?

Mogelijkheden

Zoals het goede omdenkers betaamt, werd er door jullie ook veelvuldig in mogelijkheden gedacht. Wat als die subsidies inderdaad wegvallen en muziekscholen daardoor sluiten? Wat kunnen we dan nog wèl? Er kwamen geweldige suggesties voorbij: samenwerken met BSO’s of bibliotheken, gebruik maken van lege (basis)scholen na schooltijd, de Rijdende Popschool, lessen volgen via YouTube. Er werd ook vaak gezegd: kies voor iets dat past bij de belevingswereld van de kinderen van nu. Vraag hen wat ze willen. Hoe zouden zij het liefst muziek maken? En als daar apps, games en YouTube video’s bij komen kijken in plaats van iedere dinsdagavond een uurtje les op de muziekschool, dan is dat toch prima?

Er werd ook opgemerkt dat niet gesubsidieerd werken ook voordelen heeft. “Geen overheidsbemoeienis, geen rapportage- en verantwoordingsplicht meer.” Nieuwe kansen voor de deel-economie, het anders vormgeven van het werk van een muziekdocent of initiatieven zoals de Muziekleskadobon.

Reactie Henri

We hebben uiteraard ook aan Henri gevraagd hoe hij zijn meedenker ervaren heeft en of hij er iets aan heeft gehad.

Om te beginnen ben ik heel blij dat jullie deze vraag geplaatst hebben. Mijn schrik van het bericht dat veel minder kinderen muziek maken is dankzij alle meedenkers voorbij. Natuurlijk blijven de bezuinigen voor de muziekscholen vervelend, maar er worden enorm veel goede ideeën en initiatieven genoemd om met kinderen muziek te maken. En dat is toch het doel.

Ik vraag me nu ook af of het bericht wel helemaal klopt. Misschien wordt hier alleen verwezen naar de kinderen die via de muziekschool les krijgen. Dit maakt ook niet zo heel veel uit. Het belangrijkste is voor mij de positieve energie die uit de reacties naar voren komt. Uit de reacties blijkt ook dat er niet één ultieme oplossing is. Maar dat je kunt kijken naar wat bij de kinderen, de omgeving en bij jezelf past. Dat kan een muziekschool zijn, maar net zo goed een netwerkverband van muzikanten, of een school die met een vereniging samenwerkt, of een rijdende popschool, of iemand die muziekfeesten aan huis geeft, of iets heel anders.

Als je hier ideeën voor op wilt doen kun je nu op jullie site en Facebook alle reacties lezen. En dit delen met jouw omgeving. Samen bespreken wat het best bij jou en de kinderen in jouw omgeving past. En ook vragen aan kinderen wat ze willen voordat je met een aanbod komt dat niet aansluit bij hun beleving. Misschien hebben ze zelf hele goede ideeën. Hierdoor ontstaan ongetwijfeld weer nieuwe initiatieven. Waardoor we kunnen blijven genieten van kinderen die muziek maken. 

Zelf ben ik in ieder geval van plan om de genoemde ideeën te bespreken met anderen. En ben heel benieuwd naar onze muzikale toekomst, waar ik nu veel positiever over gestemd ben. Dank jullie wel! 

We vroegen Henri ook om de voor hem beste reactie uit te kiezen, degene die hem het meest aanspreekt. Hij koos voor onderstaande reactie van Jaap Koole. Jaap, we nemen contact met je op om je een passend bedankje toe te sturen.

1. Dat betekent dat er nu een enorme golf aan muzikale potentie zich ontwikkeld….als je dié weet aan te prikken moet je eens zien wat er gebeurt!

2. De koppeling muziek en geld is eindelijk doorbroken……. Nu laten we zien dat het dus om iets ánders gaat! Voorwaar een mooie uitdaging!

3. De gemeentelijke problemen zijn zo groot dat ze zélfs het geld voor muziek nodig hebben om ze aan te pakken. Wat goed dat we de muziek hebben om die moeilijke tijd door te komen. Helpt u mee?

Tot slot licht ik graag nog de mooie uitspraak van Jos uit: iedere bezuiniging zet een gedreven beweging in gang. En te zien aan jullie reacties op deze meedenker heeft hij helemaal gelijk.

Iedereen die gereageerd heeft ontzettend bedankt. Henri is weer positief gestemd over de muzikale toekomst en ziet mogelijkheden. En daar doen we het natuurlijk voor. Heb je zin in meer meedenkers? Zeer binnenkort vind je op onze website weer een paar kersverse problemen. Alle lopende casussen vind je hier. Schroom je ook vooral niet om je eigen meedenkverhaal in te sturen.

  • Iris van de Kamp

    Ik vermoed dat deze uitspraak gedaan is door Jan Brands, directeur van Kunstconnectie. Ik hoorde het interview ook. Hij benoemde de vermindering van het aantal gesubsidieerde muziekscholen. Daardoor is het aantal leerlingen dat bij deze scholen lessen volgt ook verminderd. Wat heel interessant is, is om na te gaan hoeveel leerlingen inmiddels overgestapt zijn naar de particuliere sector. (Waarschijnlijk heeft het LKCA daar wel cijfers over.) Veel docenten zijn de afgelopen jaren vanuit een eigen lespraktijk gaan lesgeven. Soms georganiseerd in een collectief, soms volledig zelfstandig. In Deventer hebben wij Muziekhuis Deventer opgericht, dat is een facilitaire organisatie waar een flinke groep muziekdocenten met een eigen lespraktijk lesgeeft en met elkaar samenwerkt aan projecten. Voor sommige docenten was/is de overstap naar een nieuwe vorm van werken ingewikkeld. Maar vele docenten hebben deze nieuwe werkvormen ook gebruikt om met nieuwe energie hun werk vorm te geven. Het ondernemerschap heeft heel veel goeds gebracht in de sector. Dat is de andere kant van het verhaal van Brands, dat helaas op Radio 1 volledig onvermeld bleef.
     Reageer

    1 jaar geleden

    • Christiaan zegt:

      Ik sluit mij aan bij Iris. Zelf heb ik een kind bij het muziekhuis en niet via de bekende muziek school. Overigens worden er ook mooie en goede workshops georganiseerd. De vraag is, is de klassieke muziekschool nog passend bij deze tijd. Ik denk dat een concept als het muziekhuis meer toekomst heeft. Feit blijft muziek blijft iets noodzakelijks voor de ontwikkeling van kinderen en volwassenen.

      1 jaar geleden

  • Daniëlle Egberts

    Vraag het de kinderen zelf! Wat vinden ze leuk om te doen? Hoe zouden ze graag muziek willen maken? Wanneer en in welke setting, op school, na school, in een club met veel anderen of knus in je eigen kamer? Laat kinderen op de (muziek-)school of binnen de vereniging zelf een muziekproject bedenken en opzetten, ik denk dat we versteld zullen staan!
     Reageer

    1 jaar geleden

    • Yvonne zegt:

      Geweldig idee Daniëlle! Kinderen zijn prima instaat aelf te bedenken hoe ze iets willen, zijn vaak heel creatief, worden er vast en zeker unieke muzikale mogelijkheden omgedacht.

      1 jaar geleden

  • Riet Willems

    Ik ben het met Patrick eens, verplicht muziek onderwijs ,goed voor de ontwikkeling van de kinderen.

     Reageer

    1 jaar geleden

  • Hinke heida

    http://sa24.nl/artikel/3204-docenten-werken-samen-de-muziekbende.html Zo lossen ze het in Opsterland op!

    1 jaar geleden

     Reageer
  • Karien Ravelli

    Mijn man geeft inmiddels al pianoles op 2 BSO's in Uithoorn en heeft verder een behoorlijk aantal leerlingen (kinderen en volwassenen) buiten de BSO's. Wie pianoles wil krijgt eerst een proefles. Lessen kunnen flexibel worden gepland. En de lessen worden per strippenkaart verkocht (10 lessen). Vrijheid, blijheid. Wil je meer info kijk op www.pianoles-amstelland.nl of mail hem paul@pianoles-amstelland.nl

    1 jaar geleden

     Reageer
  • Paulien

    De maatschappij is in hoog tempo veranderd. De flexibele arbeidsmarkt , de alsmaar groter wordende 24 uurs economie trekt wissels op gezins en verenigingsleven. Muziek is nu eenmaal een hobby dat gedijt bij rust en regelmaat. Ik heb jaren lang ket plezier Klarinetleerling gegeven en heb gezien en ervaren hoe het roer omging. Mijn antwoord? Samenspel, heel veel samenspel. Kinderen lijkennalles te voortdurend te delen. Ik had het geluk dat ik flexibele met mijn tijd kon omgaan waardoor ik Ad hoc afspraken kon maken. Ik zag leerlingen vaak meer dan eenmaal per week. Ik noemde het : begeleid studeren. Plezier maken met elkaar. Ik zette alles op alles om ze in een vroeg stadium in een samenspelgroep of jeugdorkest te laten spelen en zorgde dat er een gevoerde speler bij zat die hen meenam. Ik organiseerde evenementen en nam ze mee naar concerten. Het betreden van het Concertgebouw bijvoorbeeld, is een onuitwisbare ervaring. Een instrument spelende leuk, maar de sociale omgeving waarin dat gebeurt is ongelooflijk belangrijk.

    1 jaar geleden

     Reageer
  • Helga

    Muzikale mensen die door omstandigheden zonder werk zitten, in stelling brengen? Zij zouden op vrijwillige basis scholen kunnen bezoeken, kinderen enthousiast maken voor muziek? Een betalend privé muzikaal onderricht volgend kind, laten vergezellen door een kind uit een minder draagkrachtig milieu tegen gereduceerd tarief? Donateurs zoeken voor maken tv spot om kinderen enthousiast te maken voor muziekopleidingen? Succes!

    1 jaar geleden

     Reageer
  • Ingetie

    De kinderen krijgen muziekles aan huis en de muzikanten krijgen (bijvoorbeeld) een lekkere maaltijd.

    1 jaar geleden

     Reageer
    • Leonieke

      Hm en de loodgieter komt langs en doet zijn werk omdat ik een liedje voor hem zing? En de gymleraar krijgt een fiets in ruil voor zijn gegeven lessen?
      Duh.

      1 jaar geleden

  • Jaap Koole

    1. Dat betekent dat er nu een enorme golf aan muzikale potentie zich ontwikkeld....als je dié weet aan te prikken moet je eens zien wat er gebeurt! 2. De koppeling muziek en geld is eindelijk doorbroken....... Nu laten we zien dat het dus om iets ánders gaat! Voorwaar een mooie uitdaging! 3. De gemeentelijke problemen zijn zo groot dat ze zélfs het geld voor muziek nodig hebben om ze aan te pakken. Wat goed dat we de muziek hebben om die moeilijke tijd door te komen. Helpt u mee? Met vriendelijke groet, Jaap Koole potentieel pianist

    1 jaar geleden

     Reageer
  • eef

    Laten we doel en middel uit elkaar houden. Muziek maken, instrumenten bespelen is en blijft het doel, en de muziekschool met zijn gebouw is het middel. Nieuwe tijden vragen nieuwe middelen; samenwerkingen met andere partijen, andere verdienmodellen. Niet per se zonder muziekscholen, maar misschien wel in een ander jasje. Ja, het is te verwachten dat de subsidies verder dalen, maar laat het glas halfvol in plaats van halfleeg blijven. Ik heb al leuke ideeën langs zien komen.

    1 jaar geleden

     Reageer
  • Mariette

    Naar mijn idee is het belangrijk dat er iets komt waarin we kinderen kunnen laten zien hoeveel plezier ze kunnen beleven aan muziek maken. Wat het hun oplevert op lichamelijk, emotioneel en sociaal niveau. Het lijkt me heel belangrijk dat ze niet denken dat ze er iets in moeten bereiken maar dat je met muziek maken gewoon thuis, in je eentje of met vrienden, plezier kunt beleven. Laat ze zien hoe ze muziek spelen in hun dagelijks leven toe kunnen passen. Tijdens het spelen, dagelijkse gebeuren, contacten met anderen, speelmomenten, kinderfeestjes, gezellige avondjes met elkaar. Dus vooral simpel. Er zijn veel talentenjachten en shows. Daar moet je eigenlijk niet aan willen voldoen. Die leggen de lat hoog en de druk bij de kinderen en geven ze het idee dat alleen de top leuk is. En alleen die goed zijn. Maar het gaat om het plezier van het beleven van wat je ook maar speelt. Zonder oordeel op goed, of niet goed kunnen spelen. Al heel jong kunnen we ze muziek laten maken met pannen als trommel, liedjes zingen, zelf tekstjes voor liedjes verzinnen, zelf instrumentjes maken. Op scholen misschien een klasseorkestje oid? Gewoon simpel en makkelijk. Tenslotte zit overal muziek in zou ik zeggen. Aan ons de kunst het er uit te laten komen. Misschien kinderfeestjes met muziek, muziekintrumenten maken, samen muziek maken, zingen, zelf teksten maken enz. Dus naar mijn idee moeten we ze op simpele wijze laten zien hoe makkelijk het te doen is en hoeveel plezier je er aan kunt beleven. En dat kan al op hele jonge leeftijd.

    1 jaar geleden

     Reageer
  • Mijntje

    Misschien is een combinatie met de bibliotheken een idee? Bibliotheken krijgen ook steeds meer ruimte en zouden misschien met de muziekinstrumenten die in de kast liggen bij de muziekscholen een ruimte kunnen creeeren waar kinderen op speelse wijze eens iets kunnen proberen. Mogelijk ook ruimte beschikbaar stellen voor lessen... Vrije Inloop en uitlenen van materialen is iets van bibliotheken al erg veel ervaring in hebben. Bibliotheken gaan steeds meer richting "beleving" en vinden hiermee misschien wel een mooie uitbreiding van hun assortiment en diensten..

    1 jaar geleden

     Reageer
  • chris g.bakker

    Deze minister van onderwijs naar huis sturen en daarmee het kabinet en zoeken naar politici die werkelijkgenteresseerd zijn in de cultuur en beschaving van hun land dat zij vertegenwoordigen..

    1 jaar geleden

     Reageer