In het Omdenkverhaal van vorige week stonden we stil bij twee woorden die bij een oppervlakkige beschouwing identiek lijken te zijn, maar op een aantal punten essentieel van elkaar verschillen: ‘verwachting’ en ‘verlangen’. In het dagelijks taalgebruik gebruiken we ze regelmatig door elkaar en dat levert nogal vaak problemen op. Lees hieronder verder over verlangens en waarom het zo waardevol is om die te onderzoeken als je geconfronteerd wordt met een onoplosbaar probleem.

Tegenstelling

Je zou namelijk best een theoretische discussie kunnen voeren over de vraag of we bij de definitie van de matrix niet zouden moeten zeggen dat een probleem een tegenstelling is tussen een feit en een verlangen. Op zich is dat een logische gedachte. Maar omdat problemen zich in het dagelijks leven meestal manifesteren als een tegenstelling tussen een feit en een verwachting, sluit dat onderscheid beter aan bij hoe wij problemen ervaren. Ter illustratie.

Als een moeder het gevoel heeft dat ze weinig contact met haar dochter heeft, zal ze niet geneigd zijn te zeggen: ‘Ik verlang ernaar me als moeder erkend te voelen, zouden we in overleg een manier kunnen vinden waarop dit verlangen vervuld kan worden?’ Zo werkt het niet in de praktijk. In de praktijk is een moeder eerder geneigd te zeggen: ‘Waarom bel je zo weinig? Je mag toch wel verwachten dat een dochter haar moeder elke week even belt?’ Op een vergelijkbare manier zullen we ook niet tegen onze beste vriendin verzuchten: ‘Het lijkt me heerlijk me gezien, geliefd en beschermd te weten.’ Hoe waar ook, zo’n tekst bekt gewoon niet lekker. ‘Ik wil een lekkere, lieve, sterke man op de bank.’ Dat klinkt duidelijk. Lekker toetsbaar ook.

Creativiteit

Wat is het voordeel van onderzoeken welk verlangen er achter onze verwachting schuilt? Dat we veel creatiever worden in het vervullen van onze verlangens. Verwachtingen kunnen maar op een (zeer) beperkt aantal manieren vervuld worden, verlangens daarentegen op ontelbaar veel manieren. Als je je verlangen concretiseert in ‘man op de bank, samen Netflix kijken’ valt er van alles buiten je radar wat net zo goed – of wie weet beter – je verlangens zou kunnen vervullen.

Mag je dan niet naar een man op de bank met wie je samen Netflix kijkt ‘verlangen’? Natuurlijk mag je dat ‘verlangen’, maar om jezelf niet te beperken in je mogelijkheden is het handiger om te zeggen dat je verlangt naar iemand die van je houdt en van wie jij kunt houden en dat je verwacht dat een met jou netflixende man op de bank dat verlangen zal bevredigen. Wie weet komt een man met wie je onbeperkt sushi eet, een occasion-paasshow bij de lokale autodealer bezoekt of op de Hurtigruten met een glas wijn in de hand het noorderlicht aanschouwt ook aardig in de richting.

Door je aandacht te verleggen van je verwachtingen naar je verlangens word je veel creatiever in het vervullen van die verlangens. Je staat ervoor open dat er vele manieren zijn waarop je verlangen vervuld kan worden. Daarnaast is er een tweede voordeel: door niet te denken in termen van starre verwachtingen behoed je jezelf voor al te grote teleurstellingen. Nogal eens gaan dingen immers anders dan je had verwacht.

Antoinette

Wat betekent dit alles voor Antoinette uit deel 1, die voor het dilemma staat of ze de baan als onderzoeker voor een mensenrechtenorganisatie moet aanvaarden of niet? Antoinette besloot zichzelf de vraag te stellen waarom ze eigenlijk directeur wilde worden. Welk verlangen verwachtte ze daarmee te vervullen? Nadat ze zichzelf die vraag had gesteld, realiseerde ze zich dat het haar er vooral om ging voor zo veel mogelijk mensen iets te kunnen betekenen. Het ging haar niet om macht, aanzien of status, maar vooral om invloed. Toen ze zich dat realiseerde, was de keus snel gemaakt. Precies dat was het waarom de baan bij het onderzoeksproject haar zo aantrok. Door onderzoek te doen, informatie uit te wisselen met onderzoeksteams in andere landen en over haar werk intern en extern lezingen te geven, zou ze waarschijnlijk veel meer kunnen betekenen dan wanneer ze leiding zou geven aan een organisatie. Door haar verwachting (directeur worden) los te laten kon ze paradoxaal genoeg haar verlangen (iets betekenen voor anderen) op een bevredigender manier vervullen. Soms moet je klaarblijkelijk je verwachtingen opgeven om je verlangens te vervullen.

Invloed

Je zult merken dat het als een bevrijding kan werken om je verwachtingen ter discussie te stellen. Je bent vanaf dat moment niet meer gevangen in een zelfgesponnen web van normatieve of dogmatische verwachtingen over wat er allemaal zou moeten gebeuren, wat andere mensen zouden moeten doen en waar je zelf allemaal aan zou moeten voldoen. Je verlegt je aandacht naar je binnenwereld. Naar die van je verlangen. Naar wat jij zou willen.

Vanaf dat moment kun je je aandacht ook verleggen van dingen waar je géén invloed op hebt (de vraag of dochters wel bellen, mannen bij je op de bank komen zitten en vrienden, veel vrienden, wel op je verjaardag komen) naar dingen waar je wél invloed op hebt.

Heb jij ook een omdenkverhaal?

Iedere zondag lees je op deze website een Omdenkverhaal. Kom je zelf zo’n verhaal tegen? Bijvoorbeeld in de krant, op je werk, thuis of online. Of heb je zelf iets omgedacht dat perfect past tussen alle Omdenkverhalen op deze website? Laat het ons dan vooral weten, want we zijn altijd op zoek naar fraaie voorbeelden. Mail jouw verhaal of tip naar contact@omdenken.nl. Dank je wel!