Buiten spelen

Lekker buiten spelen is voor veel kinderen het mooiste wat er is. Gewoon een beetje ballen op straat of ravotten in een speeltuin in de buurt. Een speeltuin, die natuurlijk kindvriendelijk en veilig is ingericht, met ronde hoeken, geen gevaarlijke scherpe uitsteeksels en rubberen tegels om de tere kinderknietjes te beschermen.

Dat is helemaal niet zo verstandig, betoogt een stel Noorse psychologen. Zij zeggen: buiten spelen, prima, maar zorg nou juist voor een wat gevaarlijke omgeving. Snelheid, hoogtes, gevaar, dat is juist goed! Hun opvattingen vinden meer en meer gehoor bij experts op dit gebied wereldwijd.

In een artikel dat ze publiceerden in Evolutionary Biology verkennen Leif Kennair en Ellen Sandseter de functies van ‘gevaarlijk spelen’ vanuit een evolutionair perspectief. Met gevaarlijk spelen bedoelen ze dan “opwindend en met een zeker risico op fysiek letsel”. Als ouders of verzorgers te beschermend zijn als het gaat om hun kroost, zo stellen ze, kan dat juist bepaalde angststoornissen opwekken. Want:

“ (..) Als het kind niet adequaat wordt gestimuleerd door tijdens het spelen met een zekere vorm van gevaar en risico in aanraking te komen, wordt een bepaalde mate van angst voor gevaarlijke situaties in stand gehouden (…) en kan juist daardoor een angststoornis worden ontwikkeld”.

Kortom: enige blootstelling aan risico’s wapent het kind, zou je kunnen zeggen, tegen ergere angsten. Buiten spelen zou uitdagend en avontuurlijk moeten zijn. Kinderen zouden vaak dingen moeten uitproberen die ze nog niet eerder hebben gedaan. Daardoor leren ze balanceren tussen enerzijds het gevoel dat ze de situatie niet onder controle hebben en aan de andere kant het gevoel, dat ze hun angsten kunnen overwinnen. Ze oefenen daarmee in feite in het omgaan met gevaarlijke situaties, zodat ze straks in het échte leven die kennis en ervaring kunnen gebruiken.

Paradoxaal genoeg zorgt de angst van ouders dat onze kinderen iets overkomt tijdens het spelen er juist voor dat ze minder gewapend zijn als ze straks écht iets overkomt. Kinderen worden door die overbescherming juist extra angstig. Een vorm van vastdenken, dus. In onze poging het probleem op te lossen, maken we het alleen maar erger.

Natuurlijk zullen de meeste ouders hun kinderen liever een ritje naar de Eerste Hulppost besparen, maar de statistieken van ongelukken op speelplaatsen in diverse landen wijzen uit, dat de meeste verwondingen die kinderen oplopen in de categorie ‘normaal’ vallen en vrijwel nooit zorgen voor blijvende schade.

De vraag is natuurlijk of ontwerpers van kinderspeelplaatsen deze theorie ter harte zullen nemen. Zal een middagje buiten spelen voortaan zo spannend worden, dat ouders zich voortdurend zorgen gaan maken of hun kinderen wel heelhuids thuis komen? Het Amerikaanse bedrijf Landscape Structures maakt al ontwerpen die kinderen meer uitdaging bieden, zoals touw- en nettenconstructies om in te klauteren en klimmuren die zich als een soort achtbaan door het park slingeren. En het lijkt erop dat steeds meer nieuwe speelplaatsen op zo’n avontuurlijke manier worden ingericht.

De vraag blijft natuurlijk wat nou precies ‘gevaarlijk spel’ is. Volgens de Noorse onderzoekers gaat het om ‘grote hoogtes, hoge snelheden, vechtpartijtjes, gevaarlijke elementen en het risico te verdwalen’. Dat belooft wat. Ouders van nu, houdt uw hart vast!

Bron: Treehugger.com

Met dank aan Wimmo van Geldrop voor de tip!

  • Wilma Langerhuizen

    Helemaal mee eens. Tijdens onze vakantie in Noorwegen vorig jaar, liepen wij in het Noorse Grong - net onder de Poolcirkel - een schoolplein op. We zijn ge
     Reageer

    4 jaren geleden

  • Lilian

    Helemaal mee eens... Heb van die buren die hun kinderen nietvop straat durven te laten (woonerf!) Wannt wie weet wat er dan wel niet gebeurt. Loopt de oudste een complexe beenbreuk op bij het spelen in de eigen tuin... Laat die van mij dan maar lekker buiten klauteren, klimmen en blauwe plekken krijgen!
     Reageer

    3 jaren geleden

  • Femke

    Wat betreft de doorgeslagen voorzichtigheid en overbezorgdheid (uit vrij Amerikaanse angst op schadeclaims?) ben ik het eens met bovenstaand stuk. Uiteraard is een bepaalde voorzorg mbt veiligheid de plicht van elke opvoeder, is mijn mening, maar dan wel zo dat kinderen lekker kunnen spelen, ontdekken en leren. Belangrijker echter is dat het niet zozeer minder veilig zou moeten zijn, maar vooral natuurlijker. Oftewel: laat kinderen lekker spelen en ravotten in het zand, met hout, water, in de bossen etc. En minder met/in speeltuinen en attractieparken. Het is gezonder, minder kunstmatig, prikkelt meer de fantasie, zet meer aan tot bewegen en -last but not least- vergroot het hun betrokkenheid bij het milieu en de toekomst van hun (natuurlijke) leefomgeving.
     Reageer

    3 jaren geleden

  • onbelangrijk

    Ik ken zo'n kind dat aan alle kanten beschermd wordt. Want o wee er mocht eens iets gebeuren. En dan maakt het niet uit of het om motorische dingen als klimmen en klauteren of om het maken van vriendjes. Op straat spelen is er niet bij en als er dan gespeeld wordt dan liefst thuis en geregisseerd door de ouders. En inderdaad; ze heeft altijd wat; valt voorover en beschadigde daardoor haar voortanden, stuitert van de trap, wordt gepest omdat ze niet weerbaar is (vinden haar ouders) en zo zijn er nog wel meer dingen. Ik snap het standpunt van Rob tot op zekere hoogte, maar een kind moet wel door ondervinding wijs worden. Alles wat maar een beetje gevaarlijk is afschermen is niet de oplossing. Daar leert een kind niets van. In sommige gevallen moet je als ouder je kind waarschuwen om iets niet te doen om het na de laatste waarschuwing keer dan toch maar een keer mis te laten gaan (afhankelijk van de mate van gevaar natuurlijk! Van sommige dingen moet je niet willen dat het misgaat, getuige het verhaal van die pijl in je verhemelte. Maar als ouder moet je wel uitleggen dat het gevaarlijk is en als de mogelijkheid er is ook laten zien waaróm). We hebben niet voor niets een uitdrukking "door schade en schande wijs worden". Je kunt van een kind niet verwachten dat de consequenties van dingen overzien als ze nooit eens met problemen of gevaren geconfronteerd worden.

    3 jaren geleden

     Reageer
  • Ferdinand

    http://melchiormeijer.wordpress.com/2013/05/19/paleo-genie-milind-watve-en-de-noodzaak-van-schrammen/

    3 jaren geleden

     Reageer
  • Floor

    mee eens, alleen geef de kinderen geen speeltuin, maar gewoon een stukje grasland waar wat bomen en struiken staan. Hierop kunnen de kinderen hun eigen avontuur beleven, zolang ze hier mogen graven klimmen en klauteren. Als kind had ik geluk, ik woonde naast zo'n stukje land en tegenover een slootje. Heerlijk ondergrondse en bovengrondse hutten gebouwd, tunnels door de struiken gemaakt, en onze eigen crossbaan gemaakt. Ik ben zelfs over twee gespannen kabels onder de brug over het water lopen. vaak was er niet plek voor alle ideeen, maar dit liet ons ook leren te onderhandelen en samen een project te starten. De kinderen uit de buurt waren hier meer te vinden dan in de megagrote speeltuin verder op. Laat kinderen hun eigen speeltuin invullen.

    3 jaren geleden

     Reageer
  • kees

    Niet mee eens. Wel eens met wat Rob zegt. Letsel is nooit goed. Denk eerder dat het er om gaat hoe je er als ouders mee omgaat als er iets gebeurd. Ga je er helemaal overdreven op reageren en het kind overladen met aandacht, geven en en weet ik veel en op de bank zetten, snoep als hij zijn knie gestoten heeft of zeg je? 'Rot man, pleister er op. En we ga maar verder spelen'. Kortom: het gaat er om hoe de ouders er op reageren! Niet zozeer hoe een speeltuin is ingericht. En ik heb een angstoornis en mijn ouders hebben me echt vrij gelaten met spelen en heb me ook de nodige keren (ernstig) bezeerd. ;)

    3 jaren geleden

     Reageer
  • Jan

    Het schip in het midden houden. Ik zelf ben een 50ger. Dus wat ouder. Oké niet alles was even veilig en er werd volgens mij ook niet zo veel aandacht aan besteed. Maar wij werden door "schade en schande" wel bewust van risico's. En dat is volgens mij het punt. Als je te beschermend bent, leren ze niet waar de risico's zitten. Moet je dan alles bewust steeds onveiliger maken? Nee, maar maak het niet te gek maken

    3 jaren geleden

     Reageer
  • Femke

    Wat betreft de doorgeslagen voorzichtigheid en overbezorgdheid (uit vrij Amerikaanse angst op schadeclaims?) ben ik het eens met bovenstaand stuk. Uiteraard is een bepaalde voorzorg mbt veiligheid de plicht van elke opvoeder, is mijn mening, maar dan wel zo dat kinderen lekker kunnen spelen, ontdekken en leren. Belangrijker echter is dat het niet zozeer minder veilig zou moeten zijn, maar vooral natuurlijker. Oftewel: laat kinderen lekker spelen en ravotten in het zand, met hout, water, in de bossen etc. En minder met/in speeltuinen en attractieparken. Het is gezonder, minder kunstmatig, prikkelt meer de fantasie, zet meer aan tot bewegen en -last but not least- vergroot het hun betrokkenheid bij het milieu en de toekomst van hun (natuurlijke) leefomgeving.

    3 jaren geleden

     Reageer
  • Marjan

    ik ben voor!

    3 jaren geleden

     Reageer
  • Anoniem

    Ik denk toch dat de schade met je blaaspijp erger was als beschreven. maar leg vooral overal kussens zodat kinderen zich niet bezeren, maak hun voedsel zo steriel mogelijk en hou ze vooral gevangen op je woonerf. zodat ze later niet eens weten hoe hun val te breken of gevaar te dedecteren. als ze in het buitenland zijn ziek worden omdat ze geen weerstand hebben tegen de meest noormale

    3 jaren geleden

     Reageer
  • Rob

    Ik geloof weinig van dit artikel, uiteraard is het zo dat óverbescherming niet goed is, maar dit artikel suggereert m.i. veel teveel om bijv. speeltuinen gevaarlijker te maken. In de niet zo veilige speeltuinen van de jaren '80 heb ik daar diverse ernstige ongelukken gezien, dat wil je echt niet. Ikzelf ben bijna verongelukt door te vallen met zo'n blaaspijlding, flinke schade aan m'n gehemelte en scheelde weinig of het zat in mn hersenen. Een keer vallen, iets verstuiken of ontdekken dat je vinger in een kaarsvlam houden pijn doet, ja dat is niet erg. Maar zoals het hier omschreven staat lijkt het erop alsof ouders hun kleine kinderen maar met messen en accuzuur moeten laten spelen. Overtrokken? Ja net zoals dit artikel.

    3 jaren geleden

     Reageer
  • Lilian

    Helemaal mee eens... Heb van die buren die hun kinderen nietvop straat durven te laten (woonerf!) Wannt wie weet wat er dan wel niet gebeurt. Loopt de oudste een complexe beenbreuk op bij het spelen in de eigen tuin... Laat die van mij dan maar lekker buiten klauteren, klimmen en blauwe plekken krijgen!

    3 jaren geleden

     Reageer