Roken…wat doe je er aan? Of er mee?

Tijd om de meedenkcasus over het roken af te ronden. Aline Kruit is arts in een tweedelijns GGZ-kliniek, waar mensen worden behandeld met verslavingen, burn-out, depressie, angst en andere psychische aandoeningen. Door patiënten én sommige medewerkers wordt flink gerookt. Dat wil het management ontmoedigen. Valt dit om te denken? We legden de vraag voor aan omdenkend Nederland. 

Als we de balans opmaken, valt op dat een aantal van jullie in de oplossingen schieten. En dat is nou net niet waar het bij omdenken over gaat. Omdenken begint met accepteren dat het probleem er is. En eigenlijk creëert het vertrekpunt van Aline, die zegt dat ‘het management het roken
wil ontmoedigen’ eigenlijk in zichzelf het probleem….maar dat terzijde.  

Wij van omdenken zijn een beetje allergisch voor hardnekkige aannames. Dat dingen ‘nu eenmaal moeten, omdat dat de regels zijn’. Of ‘dat het zo hoort’. Zodra er een opgeheven vingertje bij komt, worden wij argwanend. Haha.

De suggesties rond ‘behandelen, ontmoedigen, dan gaan mensen vanzelf wel zien hoe slecht het is’ zijn gebaseerd op de aanname dat het ontmoedigd zou móeten worden. Maar wie zegt dat?

Vrijwel niemand bestrijdt tegenwoordig nog dat roken ongezond is. Ook de roker weet dat heel goed. Toch weerhoudt dat hem er niet van, door te roken. Er zijn kennelijk, zoals sommigen van jullie opmerkten, andere redenen het te doen. Het brengt de roker iets waardevols. Dat kan van alles zijn. Een gevoel van eigenwaarde. Een rustmoment op een hectische dag. Het gevoel ‘iets omhanden te hebben’. Oog hebben voor die aspecten van het roken, is een vorm van omdenken.

Alle reacties die de kant op gingen van accepteren dat mensen nu eenmaal roken, stimuleren (zonder cynisme), dat roken ook z’n goede kanten heeft, en het belonen van goed, gewenst gedrag in tegenstelling tot het bestraffen van ongewenst gedrag, getuigen van omdenken.

Aline heeft alle reacties gelezen en in kaart gebracht welke suggesties voor haar het meest bruikbaar zijn. Ze schrijft er dit over:

"Het lastige van deze casus is dat je eigenlijk toch het roken wil uitbannen. En dat beperkt de omdenkmogelijkheden. Toch zijn er mooie omdenksuggesties binnengekomen. Je gaat het roken niet verbieden, maar juist tolereren en soms zelfs stimuleren. En daaraan koppel je een systeem dat leidt tot het eigen inzicht dat je misschien beter kunt stoppen. En als iemand dan gestopt is, koppel je er een beloningssysteem aan.

Het beperken van overlast, een ander facet in de casus, zou je kunnen bereiken met de elektronische sigaret. Dan spaar je kool en geit en mensen kunnen er mogelijk ook nog mee afkicken. De suggestie van de elektronische sigaret heeft me aan het denken gezet. Net als de opmerkingen over dat het toch eigenlijk te zot is dat de medewerkers van een kliniek die verslavingen behandelt, roken. 

De reacties hebben mij geholpen bij het ontdekken van een blinde vlek. Die blinde vlek bestaat eruit dat we het roken nog teveel zien als een slechte gewoonte in plaats van een verslaving. Als kliniek hebben we deze hete aardappel nog niet “durven” aan te pakken. Terwijl we gespecialiseerd zijn in verslaving. Qua omdenken vond ik de suggestie van Jan Kok het origineelst. Qua consequenties voor de praktijk hebben het verhaal over de elektronische sigaret en de beloningsverhalen me het meeste gedaan. Met name om een denkrichting voor beleid te bepalen. De omdenkstrategieën ‘bekrachtigen’ en ‘focussen’ kunnen dan leidend zijn. Dus ik ben blij dat ik deze casus in heb mogen brengen, het heeft mijn scoop zeker verbreed."

Dus Jan, jouw suggestie is het origineelst bevonden! Gefeliciteerd. We laten de reacties nog een weekje hieronder staan.

Heb je zelf een probleemsituatie waar je wel wat omdenkhulp bij kunt gebruiken, laat het ons weten! We zijn altijd verzot op nieuwe ‘problemen’ waar omdenkers hun tanden in kunnen zetten.


Redactie Omdenken.nl
9 augustus 2012

Toelichting
Heb je zelf een omdenkverhaal? Doe mee aan de wedstrijd!

Lust je er wel pap van?!
Vers van de pers geïnformeerd worden over de nieuwste casus?
Volg @omdenken op Twitter!